THỦ PHÁP HÀI HƯỚC ĐEN TRONG VĂN HỌC

Tóm tắt

Hài hước đen (Black humor) là thuật ngữ của lý luận văn học dùng để chỉ một thủ pháp nghệ thuật trong cấp độ cái hài - phạm trù mỹ học có từ lâu đời. Tuy nhiên thuật ngữ này chủ yếu phổ biến ở Phương Tây, mãi tới những năm cuối của thế kỷ XX, hài hước đen mới bắt đầu được nghiên cứu ở Việt Nam và cũng chỉ tập trung chủ yếu trong loại hình văn chương. Nghiên cứu hài hước đen sẽ giúp làm sáng tỏ một phẩm chất thẩm mỹ khá tiêu biểu và độc đáo của một thủ pháp biểu hiện trong văn học. Bài viết này, trên cơ sở làm rõ khái niệm hài hước đen, chúng tôi sẽ khảo cứu các biểu hiện của nó trong văn học nước ngoài và văn học Việt Nam, chủ yếu là dòng văn học hậu hiện đại để làm rõ thêm thủ pháp ấy với người đọc.