Date Log
TÍCH HỢP NGÔN NGỮ HỌC VÀ VĂN HÓA HỌC TRONG PHÂN TÍCH VĂN BẢN NGHỆ THUẬT
Corresponding Author(s) : Bùi Trọng Ngoãn
Tạp chí Khoa học Xã hội, Nhân văn và Giáo dục,
T. 7 S. 1 (2017): TẠP CHÍ KHOA HỌC XÃ HỘI, NHÂN VĂN VÀ GIÁO DỤC
Tóm tắt
Trong lí thuyết ngôn ngữ học hiện đại, văn bản nghệ thuật là một diễn ngôn và được đặc trưng bằng các yếu tố kí hiệu và mã hoá kí hiệu, hoàn cảnh giao tiếp và ngữ vực của cuộc giao tiếp. Các yếu tố đó bị chế định bởi các quy tắc của ngôn ngữ và các phạm trù văn hoá. Từ mô thức đó của hoạt động sáng tạo và tiếp nhận văn chương, bài viết trình bày về các khả năng tích hợp kiến thức ngôn ngữ học vào việc phân tích tác phẩm văn chương: (1) Tìm tiêu điểm thông tin, tìm các dấu hiệu tu từ, tìm nghĩa từ điển và nghĩa văn bản của yếu tố ngôn ngữ; (2) phân tích nghĩa sự tình và nghĩa tình thái, nghĩa tường minh và nghĩa hàm ẩn của phát ngôn; (3) phân tích vai trò của các câu trong đoạn và gánh nặng ngữ nghĩa của chúng. Tiếp đó, bài viết đã đề cập về một số khả năng tích hợp ngoài ngôn ngữ (tri thức văn hoá học) nhằm giải mã hệ thống kí hiệu thẩm mĩ trong ngôn ngữ văn chương, như triết học, logic học, địa lí học, sử học, văn hoá học.
Từ khóa
Tải về trích dẫn
Endnote/Zotero/Mendeley (RIS)BibTeX
-
[1] Đào Duy Anh (2013), Từ điển Truyện Kiều, NXB Thanh niên, Hà Nội.
[2] Đỗ Hữu Châu (2005), Đỗ Hữu Châu tuyển tập, Tập 1, NXB Giáo dục, Hà Nội.
[3] Đỗ Hữu Châu (2005), Đỗ Hữu Châu tuyển tập, Tập 2, NXB Giáo dục, Hà Nội.
[4] Jean Chevalier, Alain Gheerbrant (2002), Từ điển biểu tượng văn hóa thế giới, NXB Đà Nẵng.
[5] Noam Chomsky (2007), Những chân trời mới trong nghiên cứu ngôn ngữ và ý thức, NXB Giáo dục, Hà Nội.
[6] Nguyễn Thạch Giang (2003), Tiếng Việt trong thư tịch cổ Việt Nam, NXB Khoa học Xã hội, Hà Nội.
[7] Lê Văn Hoè (2011), Truyện Kiều chú giải, NXB Lao động, Hà Nội.
[8] Đỗ Việt Hùng (2012), Đọc - hiểu tác phẩm văn chương trong nhà trường, NXB Đại học Sư phạm, Hà Nội.
[9] Roman Jacovson (2008), Thi học và ngữ học, Trần Duy Châu biên khảo, NXB Văn học, Hà Nội.
[10 Đinh Gia Khánh chủ biên (2001), Điển cố văn học, NXB Văn học, Hà Nội.
[11] Ngô Sĩ Liên (2009), Đại Việt sử kí toàn thư, NXB Văn hoá Thông tin, Hà Nội.
[12] Hoàng Phê chủ biên (1997), Từ điển tiếng Việt, NXB Đà Nẵng.