CHÂU THỔ CỦA NGUYỄN QUANG THIỀU TỪ ĐIỂM NHÌN VA CHẠM GIỮA CÁC MÃ VĂN HÓA CỘI NGUỒN

Tóm tắt

Trong hành trình cách tân thơ Việt, Nguyễn Quang Thiều là một hiện tượng lạ. Lạ trong cảm quan, lạ trong lối viết. Đọc thơ Nguyễn Quang Thiều dưới góc nhìn tương tác mã văn bản, bạn đọc sẽ tiếp nhận được va chạm giữa những mã văn hóa cội nguồn trong mạng lưới văn bản thơ: biểu tượng của văn hóa Bắc Bộ, cội nguồn uyên nguyên mộng mơ... Trong thơ Nguyễn Quang Thiều, người đọc có thể chiêm ngưỡng “triển lãm văn hóa dân tộc”, ở đó ám ảnh phận người và cả khát vọng giải phóng phận người. Tư duy thơ, hình tượng thơ, kĩ thuật viết đều gợi tưởng về không gian châu thổ, nơi đan bện ngổn ngang, hỗn độn, ám ảnh ma mị của tín ngưỡng làng; là kí ức phục dựng nguồn cội, là những ngôi mộ tổ tiên gợi nhớ cố hương. Tìm hiểu thơ Nguyễn Quang Thiều từ sự đối thoại giữa các mã văn hóa nguyên thủy cũng là khuynh hướng mĩ học tiếp nhận liên văn hóa. Qua đó, người đọc chạm đến mĩ cảm cội nguồn, không gian văn hóa mang đậm nhân tính Việt.