Date Log
NGUYÊN NHÂN THẤT BẠI CỦA CÁC XU HƯỚNG CANH TÂN Ở VIỆT NAM NỬA SAU THẾ KỈ XIX
Corresponding Author(s) : Dương Thanh Mừng
Tạp chí Khoa học Xã hội, Nhân văn và Giáo dục,
T. 7 S. 1 (2017): TẠP CHÍ KHOA HỌC XÃ HỘI, NHÂN VĂN VÀ GIÁO DỤC
Tóm tắt
Từ nửa sau thế kỉ XIX, vấn đề bảo vệ độc lập chủ quyền dân tộc trước các cuộc xâm lăng đến từ phương Tây trở nên cấp thiết trong chính sách đối ngoại ở các nước phương Đông. Nếu như Trung Quốc, Nhật Bản hay Thái Lan đã cố gắng hòa nhập các giá trị văn hóa, văn minh phương Tây hiện đại để phát triển đất nước thì ở Việt Nam, tình hình diễn ra hoàn toàn trái ngược. Triều đình phong kiến nhà Nguyễn đã chọn cho mình giải pháp đóng cửa để rồi đất nước từng bước rơi vào tay thế lực ngoại xâm. Trước yêu cầu mới của lịch sử, nhiều Nho sĩ, trí thức với lòng nhiệt thành ái quốc đã đứng ra vận động canh tân đất nước. Mặc dù không được hiện thực hoá vào trong đời sống xã hội, nhưng các xu hướng canh tân giai đoạn này đã góp phần hâm nóng truyền thống ái quốc của dân tộc, mở đường cho một trào lưu cải cách mới ở nước ta vào đầu thế kỉ XX. Vậy đâu là nguyên nhân đã làm xuất hiện các xu hướng canh tân này? Và tại sao những nỗ lực canh tân đất nước giai đoạn này lại không thể đơm hoa, kết trái?
Từ khóa
Tải về trích dẫn
Endnote/Zotero/Mendeley (RIS)BibTeX
-
[1] Nguyễn Thế Anh (1971), Kinh tế và Xã hội Việt Nam dưới các vị vua triều Nguyễn, NXB Lửa Thiêng, Sài Gòn.
[2] Đỗ Bang (chủ biên) (1999), Tư tưởng canh tân đất nước dưới triều Nguyễn, NXB Thuận Hóa, Huế.
[3] Đỗ Thanh Bình (2005), “Triều đình nhà Nguyễn không chấp nhận hay không thể thực hiện các đề nghị cải cách của Nguyễn Trường Tộ”, trong Lịch sử nhà Nguyễn - Một cách tiếp cận mới, NXB Đại học Sư phạm Hà Nội, tr.178-185.
[4] Trương Bá Cần (2002), Nguyễn Trường Tộ con người và di cảo, NXB Tp. Hồ Chí Minh.
[5] Doãn Chính, Phạm Đào Thịnh (2008), “Nội dung và đặc điểm tư tưởng chính trị Việt Nam cuối thế kỉ XIX - đầu thế kỉ XX qua các nhà tư tưởng tiêu biểu”, Tạp chí Triết học, số 3, tr.31-37.
[6] Đoàn Lê Giang (1987), “Thiên hạ đại thế luận của Nguyễn Lộ Trạch”, tạp chí Nghiên cứu Lịch sử, số 5-6 , tr.94-98.
[7] Trần Văn Giàu (1975), Sự phát triển của tư tưởng ở Việt Nam từ thế kỉ XIX đến Cách mạng tháng Tám, tập 1, NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
[8] Lê Thị Lan (2008), “Về những giá trị trong tư tưởng cải cách của Nguyễn Trường Tộ”, Tạp chí Triết học, số 12, tr.50-55.
[9] Vũ Ngọc Lanh (2003), “Tư tưởng canh tân văn hóa, giáo dục của Nguyễn Trường Tộ và ý nghĩa của nó đối với sự nghiệp giáo dục hiện nay”, Luận văn Thạc sĩ Triết học, Trường ĐHKHXH&VN, Tp. Hồ Chí Minh.
[10] Đinh Xuân Lâm, (2008), “Trách nhiệm của triều Nguyễn về sự thất bại của xu hướng đổi mới ở Việt Nam cuối thế kỉ XIX”, trong Chúa Nguyễn và vương triều Nguyễn trong lịch sử Việt Nam từ thế kỉ XVI đến thế kỉ XIX, NXB Thế giới, Hà Nội, tr.307-311.
[11] Nguyễn Phan Quang (2009), “Thêm vài suy nghĩ về Nguyễn Trường Tộ và những điều trần của ông”, Nghiên cứu lịch sử, số 12, tr.10-17.
[12] Trần Thị Thanh (1999), “Nguyễn Lộ Trạch - Nhà tri thức yêu nước, ưu thời mẫn thế trước sự tồn vong của đất nước”, Tạp chí Cửa Việt, số 58, tr.79-83.
[13] Nguyễn Quang Trung Tiến (2008), “Vấn đề canh tân đất nước dưới triều Nguyễn nửa sau thế kỉ XIX”, trong Chúa Nguyễn và vương triều Nguyễn trong lịch sử Việt Nam từ thế kỉ XVI đến thế kỉ XIX, NXB Thế giới, Hà Nội, tr.444-454.
[14] Nguyễn Trọng Văn (2005), “Về nguyên nhân thất bại của xu hướng canh tân ở Việt Nam nửa sau thế kỉ XIX”, trong Lịch sử nhà Nguyễn - Một cách tiếp cận mới, NXB Đại học Sư phạm Hà Nội, tr.186-193.
[15] Nguyễn Trọng Văn (2009), “Quan điểm của Nguyễn Trường Tộ về con đường cứu nước ở Việt Nam nửa sau thế kỉ XIX”, Nghiên cứu Lịch sử, số 4, tr.32-35.
[16] Văn Tân (1961), “Nguyễn Trường Tộ và những đề nghị cải cách của ông”, Nghiên cứu Lịch sử, số 23, tr.19-33.
[17] Viện Triết học (1978), Tư tưởng Việt Nam thế kỉ XIX, tập 1-2, Tài liệu in rônêô, Hà Nội.
[18] Yoshiharu Tsuboi (1999), Nước Đại Nam đối diện với Pháp và Trung Hoa (1847 - 1885), NXB Trẻ, Tp. Hồ Chí Minh.