TỪ “MÀ” VỚI TƯ CÁCH LÀ MỘT PHƯƠNG TIỆN BIỂU HIỆN SỰ ĐÁNH GIÁ BẤT THƯỜNG TRONG CÂU TIẾNG VIỆT

Tóm tắt

Từ “mà” biểu hiện sự đánh giá bất thường, chỉ có thể đi với những nội dung mệnh đề mà tính chân thực của nó là một sự khẳng định sự tình đã và đang xảy ra, tồn tại thực là bất thường, trái ngược hoặc người nói có đầy đủ bằng chứng, cơ sở chính xác để khẳng định sự tình đó là không bình thường, vô lí, trái với quy luật đời thường, quy luật tự nhiên, hoặc xảy ra ngoài suy nghĩ, dự đoán, chờ đợi của người nói. Bên cạnh biểu hiện sự đánh giá bất thường, từ “mà” còn chịu sự chi phối sâu sắc của những nhân tố ngữ dụng. Ý nghĩa của nó gắn chặt với nội dung mệnh đề mà nó đi kèm, đem đến cho mệnh đề sắc thái đánh giá bất thường. Chức năng quan trọng của từ “mà” là biểu thị thái độ ngạc nhiên, thể hiện đánh giá của người nói đối với nội dung phát ngôn (câu) là bất thường, đáng lạ. Bài viết này đề cập đến ý nghĩa bất thường của từ “mà” trong câu tiếng Việt.