QUAN NIỆM “TÁC PHẨM GỞI TỚI NGƯỜI ĐỌC” TRONG LÍ LUẬN PHÊ BÌNH MIỀN NAM TỪ 1954 - 1975

Tóm tắt

Từ năm 1954 đến 1975, do những điều kiện của lịch sử đất nước, văn học ở hai miền Nam Bắc có những phân hóa và khác biệt. So với miền Bắc, văn học miền Nam tiếp biến những ảnh hưởng ở cả hai mặt lí luận và thực tiễn của văn học Phương Tây sớm hơn. Đặc biệt, việc tiếp cận với Mĩ học tiếp nhận của trường phái Konstanz khiến vấn đề người đọc có chỗ đứng khá vững chãi trong lí luận phê bình miền Nam từ rất sớm. Người đọc được bàn đến trong lí luận về thể loại, được xem xét trong sự đối sánh với nhà văn và công việc viết lách... Dẫu vẫn chưa trở thành một hệ thống lí thuyết về tiếp nhận văn học như giai đoạn sau 1986 song, so với miền Bắc, lí luận phê bình về người đọc ở miền Nam đã đề cập sớm đến nhiều vấn đề cơ bản của mối quan hệ, tương tác giữa nhà văn – tác phẩm – bạn đọc, đặc biệt là quan niệm “tác phẩm gởi tới người đọc” (Trần Hữu Ngũ).