Date Log
VĂN HÓA ẨM THỰC TRUYỀN THỐNG CỦA NGƯỜI CƠ TU Ở ĐÀ NẴNG: THỰC TRẠNG VÀ BIẾN ĐỔI
Corresponding Author(s) : Nguyễn Phúc Quân
Tạp chí Khoa học Xã hội, Nhân văn và Giáo dục,
T. 15 S. 2 (2025): Tạp chí Khoa học Xã hội Nhân văn và Giáo dục
Tóm tắt
Nghiên cứu này nhằm khảo sát thực trạng, vai trò và xu hướng biến đổi của văn hóa ẩm thực truyền thống trong đời sống cộng đồng người Cơ Tu tại thành phố Đà Nẵng. Dữ liệu được thu thập từ 308 người dân thuộc các xã Lăng (Tây Giang), Sông Kôn và A Ting (Đông Giang) thông qua bảng hỏi định lượng có sự hỗ trợ của cán bộ địa phương trong trường hợp người tham gia không sử dụng thành thạo tiếng Kinh. Kết quả cho thấy ẩm thực giữ vị trí trung tâm trong đời sống vật chất và tinh thần của người Cơ Tu, thể hiện qua tỷ lệ cao các hộ gia đình vẫn duy trì hoạt động canh tác, chăn nuôi và khai thác thực phẩm tự nhiên (59,7% tự cung tự cấp). Các món ăn đặc trưng như cơm lam, bánh sừng trâu và rượu cần được xem là biểu tượng gắn kết cộng đồng, gắn liền với sinh hoạt lễ hội tại nhà Gươl (66,2% luôn tham gia). Tuy nhiên, xu hướng biến đổi cũng thể hiện rõ: giới trẻ ít quan tâm đến chế biến truyền thống (20,1%), trong khi món ăn và phong cách tổ chức cưới hỏi của người Kinh ngày càng phổ biến (29,5%). Những kết quả này cho thấy sự đồng thuận cao trong nhận thức về giá trị văn hóa ẩm thực (95,5% mong muốn bảo tồn), đồng thời cảnh báo nguy cơ đứt gãy truyền thống do tác động của hiện đại hóa và thực phẩm công nghiệp. Nghiên cứu đề xuất cần xây dựng các mô hình truyền thừa, giáo dục văn hóa ẩm thực trong cộng đồng, đồng thời gắn việc bảo tồn với phát triển du lịch đặc thù và hỗ trợ sinh kế bền vững cho người dân địa phương.
Từ khóa
Tải về trích dẫn
Endnote/Zotero/Mendeley (RIS)BibTeX
- Báo Kon Tum (2024), Kon Tum: Giữ gìn tinh hoa ẩm thực của các dân tộc thiểu số. Báo Kon Tum.
- Báo Nhân dân (2023), Khai thác tiềm năng, lợi thế để phát triển du lịch Tây Nguyên. Báo Nhân dân.
- Giang Trần Hương, Phương Mai Lan, Ninh Hồ Ngọc, & Thao Trần Đình (2023), Các yếu tố ảnh hưởng đến đa dạng sinh kế của các hộ dân tộc thiểu số di cư vào Tây Nguyên. Tạp chí Kinh tế và Phát triển, 314, 68-77.
- Khải Khiêm (2023), Sưu tầm 76 mô hình, vật dụng của người Cơ Tu. Báo Quảng Nam.
- Nguyễn Công Trường (2017), Tri thức địa phương của người Cơ Tu trong khai thác và sử dụng thực vật rừng. Tạp chí Khoa học Đại học Thủ Dầu Một.
- Nguyễn Hoài Nhân, & Nguyễn Thanh Tú (2021 ), Khai thác các giá trị văn hóa của người Cơ Tu tại huyện Hòa Vang, Thành phố Đà Nẵng trong hoạt động du lịch theo hướng bền vững. Tạp chí Công thương.
- Nguyễn Thị Ngọc Trinh (2018), Văn hóa vật chất của người Cơ Tu ở xã Hòa Bắc huyện Hòa Vang, thành phố Đà Nẵng. Luận văn Thạc sĩ, Học viện Khoa học Xã hội.
- Thu-Suong Thi Nguyen, Diem-Huong Thi Phan, Diem-Hang Le Doan, Minh-Ngoc Thi Chau, & Thanh-Thuy Thi Doan (2025), Cultural revitalization for tourism development from an Indigenous perspective: the case of Ta Oi people, A Luoi District, Thua Thien Hue province, Vietnam. Frontiers in Sustainable Tourism, 4, 1510934.
- Pơloong Plênh (2022), Độc đáo ẩm thực người Cơ Tu. Văn hóa Quảng Nam.
- SHINE Toshihiko, & Nguyễn Thế Sơn (2009), Case study from Katu’s “Guol” architecture in Central Vietnam.
- Bui Tuong Van (2024), The role of cultural tourism in the preservation and promotion of traditional cultural values among ethnic minority groups in Tuyen Quang. European Journal of Arts, Humanities and Social Sciences, 1(3), 355-360.
- Võ Văn Hoè (2022), Văn hoá dân gian Cơtu truyền thống, biến đổi và năng lực thích ứng. NXB Đại học Quốc gia Hà Nội.
- Vương Xuân Tình (2024), Chế biến món ăn trong ống tre của các tộc người ở Việt Nam và Đông Nam Á. Tạp chí Dân tộc học.