Date Log
ĐỐI NGOẠI NHÂN DÂN VIỆT NAM VÀ QUÁ TRÌNH KIẾN TẠO BẢN SẮC QUỐC GIA
Corresponding Author(s) : Mai Thanh Diệu
Tạp chí Khoa học Xã hội, Nhân văn và Giáo dục,
T. 15 S. 2 (2025): Tạp chí Khoa học Xã hội Nhân văn và Giáo dục
Tóm tắt
Kể từ Đại hội Đảng lần thứ XIII, đối ngoại nhân dân đã được xác định là một trong ba trụ cột của nền ngoại giao Việt Nam toàn diện và hiện đại. Tuy nhiên, vai trò của chủ thể "nhân dân" và các diễn ngôn liên quan trong việc định hình bản sắc quốc gia vẫn chưa được nghiên cứu một cách hệ thống. Bài viết này tìm cách giải quyết khoảng trống nghiên cứu trên bằng cách vận dụng lăng kính của Chủ nghĩa Kiến tạo để xem xét hoạt động của các tổ chức nhân dân (tiêu biểu là VUFO, Ủy ban Hòa bình...). Kết quả phân tích cho thấy sự chuyển dịch của diễn ngôn qua ba giai đoạn lịch sử, từ lời kêu gọi sự ủng hộ của nhân dân thế giới trong kháng chiến, chuyển sang thông điệp "hòa bình, hữu nghị và hợp tác" thời kỳ Đổi mới, và hiện nay hướng đến "đóng góp tích cực và trách nhiệm" trong các diễn đàn quốc tế. Bên cạnh đó, thông qua việc so sánh với mô hình ngoại giao công chúng của Trung Quốc, bài viết nhận diện được những đặc thù trong cách tiếp cận của Việt Nam. Nghiên cứu đưa ra lập luận rằng các tổ chức nhân dân không chỉ là công cụ thực thi chính sách mà còn là chủ thể chủ động kiến tạo bản sắc quốc gia, góp phần tối đa hóa lợi ích và vị thế của Việt Nam trong bối cảnh mới.
Từ khóa
Tải về trích dẫn
Endnote/Zotero/Mendeley (RIS)BibTeX
- Ban Chấp hành Trung ương Đảng. (2022). Chỉ thị của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, nâng cao hiệu quả đối ngoại nhân dân trong tình hình mới, 1.
- Ban Bí thư Đảng Cộng sản. (1994). Chỉ thị về mở rộng và đổi mới hoạt động đối ngoại nhân dân.
- Đào Minh Hồng - Lê Hồng Hiệp (Chủ biên). (2013). Sổ tay Thuật ngữ Quan hệ Quốc tế. Đại học Quốc gia TP.HCM.
- He, J. R., & Yan, J. R. (2008). Discussions from Ethnic Identity to National Identity. Journal of the Central University for Nationalities: Philosophy and Social Sciences Edition, 3, 5 - 12.
- Hoàng Khắc Nam et al. (2017). Hợp tác và hội nhập quốc tế: Lý luận và thực tiễn, Đề tài nghiên cứu khoa học. Đại học Quốc gia Hà Nội, Việt Nam.
- Hội Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam. (2003). Hoạt động đối ngoại nhân dân Việt Nam. Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia.
- Hopf, T. (1998). The Promise of Constructivism in International Relations Theory. International Security, 23(1), 171-200. https://doi.org/10.2307/ 2539267
- Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam. (2020). Lịch sử hình thành và phát triển Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam (phần 4). Retrieved Dec 12, 2025, from https://vufo.org.vn/Lich-su- hinh-thanh-va-phat-trien-Lien-hiep-cac-to-chuc-huu-nghi-Viet-Nam-phan-4-2049-5128.html?lang=vn
- Nguyễn Tuấn Bình. (2021). Ngoại giao nhân dân: “Sức mạnh mềm” trong quan hệ quốc tế và thực tiễn hiện nay ở Việt Nam. Tạp chí Nghiên cứu và Phát triển, 165(2), 78-88.
- Thái Văn Long. (2021). Từ chính sách đối ngoại tại Đại hội II (2-1951) của Đảng, suy ngẫm về đối ngoại Việt Nam hiện nay. Tạp chí Lịch sử Đảng, 4-2021, 90.
- Van Dijk, T. A. (2006). Discourse and manipulation. Discourse & Society, 17(3), 359-383. https://doi.org/10.1177/0957926506060250
- Vũ Dương Huân. (2009). Ngoại giao và công tác ngoại giao. Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia.
- Vũ Khoan. (1995). “An ninh, phát triển và ảnh hưởng trong hoạt động đối ngoại”, trong sách: Hội nhập quốc tế và giữ vững bản sắc. Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia.
- Wendt, A. (1992). Anarchy is what States Make of it: The Social Construction of Power Politics.
- International Organization, 46(2), 391-425. https://doi.org/10.1017/S0020818300027764.
- Zhou, Y., & Luk, S. (2016). Establishing Confucius Institutes: a tool for promoting China’s soft power? Journal of Contemporary China, 25(100), 628. https://doi.org/10.1080/10670564.2015.1132961